براى اثبات اقل حمل نيز به جاى اين استدلال به آيه مىتوانيم به رواياتى مراجعه كنيم كه مىگويد أقل حمل عبارت از شش ماه است ، مثل روايتى كه مىگويد زنى مقدار عده خودش را نگه داشته و بعد رفته با ديگرى ازدواج كرده و يا ديگرى مالك شده است ، و حملى برداشته و به دنيا آمده است ، آنجا مىگويد اگر از شش ماه كمتر شد ، ملحق به اولى است و اگر شش ماه و بيشتر شد ، ملحق به دوم است ، كه از آنجا معلوم مىشود معيار عبارت از شش ماه است در أقل حمل كه مىگويد به دومى ملحق مىشود و اگر كمتر باشد به اولى ملحق مىشود « 1 » . شرط سوم ؛ كمتر بودن فاصله از اكثر حمل : درباره اكثر حمل ، قول عامه گفته‌اند از يك سال بيشتر است ، بلا اشكال باطل است ، و بطلان آن هم نزد همه مسلم است و نيز در نزد اطباء و از هر كسى سؤال بشود . در حالى كه اهل سنت تا هشت سال هم ادعا كرده‌اند ، اينها جزء اباطيل است . در اماميه ، نُه ماه ، ده ماه ، و حد اكثر يك سال گفته شده است . بررسى اقوال : قول به نُه ماه را گاهى به أشهر و گاهى به مشهور نسبت داده‌اند ، ولى با مراجعه روشن مىشود كه قطعاً نُه ماه ، نه مشهور است و نه اشهر ، چون اولين كسى كه نُه ماه گفته اسكافى است « 2 » ، از بين كتاب‌هائى كه در دست ما هست ؛ مقنعه ، موصليات مرحوم سيد مرتضى ، نهايه و خلاف و مبسوط مرحوم شيخ ، مراسم مرحوم سلار ، مهذب و كامل مرحوم ابن براج « 3 » ، اصباح مرحوم كيدرى ، جامع الخلاف مرحوم قمى سبزوارى كه معاصر مرحوم علامه است ، كشف اللثام ، رياض و جواهر ، كسانى هستند كه تسعه گفته‌اند ، و شايد بشود گفت كه كافى و وسائل هم مىخواهند همين را بگويند ، چون در كافى و وسائل « 4 » فقط

--> ( 1 ) - وسائل الشيعه ، همان ، ح 1 و 11 و 12 . و جامع احاديث الشيعه ، همان ، احاديث 2 ، 11 ، 13 ، 20 ( 2 ) - توضيح استاد مدظله : كتاب ايشان دست ما نيست ، ظاهراً كتاب الاحمدى فى الفقه المحمدى تأليف مرحوم ابن جنيداست و ما فتاواى ايشان را از نقل ديگران استفاده مىكنيم ( 3 ) - توضيح استاد مدظله : در مختلف مىگويد ابن براج فى كتابيه ، و مراد ايشان دو كتاب مهذب و كامل مرحوم ابن براج‌است كه كامل دست ما نيست و به وسيله مختلف نقل مىكنيم . ( ج 7 ، ص 315 ) ( 4 ) - وسائل الشيعه ، همان ، باب 17